Kadalasan, ang mga rebolusyon ay nagsisimula sa isang manifesto, ngunit ang isang ito ay nag-ugat sa pagmamahal ng isang ina. Ang medical cannabis movement sa Pilipinas ay isang laban na hindi basta ibinigay kanino man—ito ay binuo nang tahimik at buong-tapang ng mga kababaihang wala nang ibang mapagpipilian.
Sila ang mga nanay, lola, at mga nakatatanda na tumangging panoorin na lang ang paghihirap ng kanilang mga mahal sa buhay habang ang sistema ay tila nagpapatumpik-tumpik sa pagpapakita ng malasakit. Bago pa man makarating ang anumang panukalang batas sa Senado, ang mga nanay na ito ay nagbabahagi na ng kwento ng kanilang mga anak sa mga online group at mga pasilyo ng ospital—sila ang naglatag ng pundasyon para sa pambansang diskurso tungkol sa legalisasyon ng medical cannabis sa bansa.
Ngayon, ang usaping ito ay mayroon nang istruktura, legal na boses, at koalisyon. Sa sentro nito ay dalawang babaeng kumakatawan sa buong kwento ng kilusan: sina Ma. Louella “Lui” Manansala ng Seniors for MedCan Philippines, at Lea Fullon, ang Executive Director ng Haraya Policy Center.
Ma. Louella “Lui” Manansala: Ang Karunungan ng Nakatatanda
Sa karaniwang espasyo ng adbokasiya, ang mga nakatatanda ay madalas na nagiging paksa lamang. Binago ito ni Lui Manansala. Bilang co-convenor ng Seniors for MedCan Philippines, kinakatawan niya ang mga Pilipinong senior citizen na namumuhay sa talamak na sakit (chronic pain), degenerative illness, at ang tahimik na kawalan ng dignidad kapag sinasabihan na wala nang magagawa ang medisina para sa kanila.
Si Tita Lui, na bahagi rin ng cast ng film na Gulay lang Manong, ay naninindigan sa pag-aalaga at tiyaga. Sa pag-oorganisa sa mga nakatatanda bilang isang nagkakaisang boses, napatunayan niyang ang medical cannabis advocacy sa Pilipinas ay hindi lamang para sa isang partikular na uri ng pasyente kundi para sa bawat pamilyang Pilipino.
Lea Fullon: Ang Tagapangalaga ng Framework
Kung si Lui ang nagdadala ng puso, si Lea Fullon naman ang arkitekto ng polisiya. Bilang Executive Director ng Haraya Policy Center, nakatuon siya sa pagbibigay sa mga Pilipino ng legal na access sa plant medicine.
Sa isang forum sa UP Law Center Institute of Human Rights noong Abril 2026, binigyang-diin niya ang karapatan ng mamamayan sa kalusugan at awtonomiya. Ang kanyang layunin ay matiyak na kapag ang isang ina ay humingi ng access sa medical cannabis, siya ay sasalubungin ng isang regulado at ligtas na sistema—hindi ng posas.
CannAlliance PH at Senate Bill 2573
Noong Abril 2024, nagsama ang iba’t ibang grupo bilang CannAlliance PH upang suportahan ang Senate Bill 2573, o ang Cannabis Medicalization Act of the Philippines. Ang mga miyembro ng koalisyon ay:
- Haraya Policy Center
- Seniors for MedCan Philippines
- MedCann Party
- Sensible Philippines
- Philippine Society of Cannabinoid Medicine
- Masikhay Research Inc.
- Canna Hopefuls Inc.
Ayon sa koalisyon, ito na ang pinakamalaking pagkakataon na maipasa ang batas simula noong 2014.
Bakit Sila ang Nagsimula?
Sa Pilipinas, ang ina ang ilaw ng tahanan. Kapag ang ilaw na iyon ay nakakita ng mahal sa buhay na nasasaktan, ito ay lalong nagliliyab. Sina Lui at Lea ang kumakatawan sa malasakit at paninindigan na naglapit sa Senate Bill 2573 upang maging ganap na batas. Nangyari ito dahil ang mga kababaihang Pilipino sa cannabis advocacy ay tumangging huminto.